به گزارش روابط عمومی دانشکده داروسازی شیراز، با آغاز فصل بهار و افزایش گرده‌افشانی گیاهان، شیوع علائم آلرژی فصلی یا رینیت آلرژیک در میان افراد جامعه افزایش می‌یابد. این وضعیت معمولاً با علائمی مانند عطسه‌های مکرر، آبریزش و گرفتگی بینی، خارش چشم و گلو و گاهی سرفه همراه است.

در شرایطی که به دلیل وضعیت خاص کشور و شرایط جنگی، دسترسی برخی از شهروندان به پزشکان متخصص ممکن است محدود باشد، آگاهی عمومی درباره داروهای متداول ضدحساسیت و نحوه مصرف صحیح آن‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، داروسازان می‌توانند نقش مهمی در ارائه راهنمایی علمی و ایمن برای کنترل علائم آلرژی فصلی ایفا کنند.

از دیدگاه داروسازی، نخستین گروه دارویی که معمولاً برای کنترل علائم آلرژی فصلی توصیه می‌شود، آنتی‌هیستامین‌ها هستند. این داروها با مهار گیرنده‌های هیستامین H1 از بروز بسیاری از علائم آلرژیک جلوگیری می‌کنند.  لوراتادین، سیتریزین، فکسوفنادین و دسلوراتادین به دلیل ایجاد خواب‌آلودگی کمتر و ایمنی مناسب‌تر، در بسیاری از بیماران انتخاب مناسب‌تری به شمار می‌روند و اغلب به صورت داروهای بدون نسخه نیز در دسترس هستند. در مقابل دیفن‌هیدرامین یا کلرفنیرامین ممکن است باعث خواب‌آلودگی، کاهش تمرکز و خشکی دهان شوند و مصرف آن‌ها به‌ویژه برای افرادی که نیاز به هوشیاری بالا دارند باید با احتیاط صورت گیرد.

در بیمارانی که گرفتگی بینی علامت غالب است، استفاده از اسپری‌های بینی حاوی کورتیکواستروئید مانند فلوتیکازون، مومتازون یا بکلومتازون می‌تواند به کاهش التهاب مخاط بینی و کنترل علائم کمک کند. این داروها در صورت مصرف صحیح و منظم، از مؤثرترین درمان‌ها برای رینیت آلرژیک محسوب می‌شوند. آموزش نحوه صحیح استفاده از اسپری بینی، رعایت دوز مصرفی و پرهیز از مصرف بیش از حد، از نکاتی است که بیماران باید به آن توجه داشته باشند.

در برخی افراد که علاوه بر علائم آلرژی، دچار مشکلات تنفسی مانند خس‌خس سینه یا سابقه آسم هستند، ممکن است داروهای مهارکننده لوکوترین مانند مونته‌لوکاست نیز توسط پزشک تجویز شود. با این حال مصرف این داروها باید با دقت و ترجیحاً با نظر پزشک انجام شود.

در شرایطی که دسترسی فوری به خدمات تخصصی ممکن است محدود باشد، داروسازان می‌توانند با ارائه مشاوره دارویی صحیح، به بیماران در انتخاب داروی مناسب کمک کنند. با این حال تأکید می‌شود در صورت بروز علائم شدید مانند تنگی نفس، تورم شدید صورت و گلو، تب بالا یا تداوم علائم برای مدت طولانی، مراجعه به مراکز درمانی ضروری است.

در کنار درمان دارویی، رعایت اقدامات پیشگیرانه نیز نقش مهمی در کاهش علائم دارد. کاهش تماس با گرده گیاهان، بستن پنجره‌ها در روزهای پرگرده، شست‌وشوی بینی با محلول سالین، استفاده از ماسک در فضای باز و استحمام پس از بازگشت به منزل می‌تواند به کاهش تماس با عوامل آلرژن کمک کند.

دکتر افسانه وزین، عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی شیراز