در شرایط بحرانی مانند حوادث گسترده، محدود شدن رفت‌وآمدها یا دشوار شدن دسترسی به مراکز درمانی و داروخانه‌ها، ممکن است برخی افراد برای برطرف کردن علائم بیماری به **داروهای موجود در خانه یا داروی سایر اعضای خانواده** مراجعه کنند. گاهی تصور می‌شود اگر علائم دو نفر مشابه باشد، مصرف یک دارو برای هر دو نفر مشکلی ایجاد نخواهد کرد؛ در حالی که این تصور می‌تواند خطرناک باشد.

هر دارو بر اساس **وضعیت سلامت فرد، سن، بیماری‌های زمینه‌ای و سایر داروهای مصرفی** تجویز می‌شود. بنابراین دارویی که برای یک فرد مناسب است، ممکن است برای فرد دیگر نه تنها مؤثر نباشد بلکه باعث بروز عوارض ناخواسته نیز شود.

برای مثال، **داروهای فشار خون، داروهای قلبی، داروهای گوارشی یا حتی برخی مسکن‌ها** در افراد مختلف می‌توانند اثرات متفاوتی داشته باشند. مصرف خودسرانه این داروها ممکن است باعث **افت یا افزایش فشار خون، تداخل دارویی، تشدید بیماری‌های زمینه‌ای یا بروز عوارض غیرمنتظره** شود.

در شرایط بحرانی که نگرانی و استرس نیز افزایش می‌یابد، ممکن است افراد برای کنترل درد، اضطراب یا ناراحتی‌های جسمی به داروهای اطراف خود روی بیاورند. با این حال باید توجه داشت که **مصرف دارویی که برای شما تجویز نشده است، راهکار ایمنی محسوب نمی‌شود**.

همچنین مصرف داروی دیگران می‌تواند **علائم یک بیماری مهم را پنهان کند** و باعث شود تشخیص و درمان صحیح با تأخیر انجام شود.

در چنین شرایطی توصیه می‌شود حتی‌الامکان **از مصرف داروهای متعلق به دیگران خودداری کنید** و در صورت بروز علائم، با **پزشک یا داروساز مشورت نمایید** یا از داروهایی استفاده کنید که قبلاً برای همان مشکل و برای خود شما توصیه شده‌اند.

رعایت اصول صحیح مصرف دارو، حتی در شرایط بحران، نقش مهمی در حفظ سلامت فرد و خانواده دارد.

دکتر دنا فیروزآبادی، متخصص داروسازی بالینی و عضو هیات علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز