دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز؛
داروهای پایینآورنده چربی خون؛ استاتینها چه داروهایی هستند و چه کاربردی دارند؟
داروهای پایینآورنده چربی خون گروهی از داروها هستند که برای کاهش کلسترول خون و پیشگیری از بیماریهای قلبی–عروقی تجویز میشوند. شناختهشدهترین و پرکاربردترین این داروها استاتینها هستند؛ داروهایی که با کاهش تولید کلسترول در کبد، بهطور مستقیم سطح کلسترول مضر خون (LDL) را پایین میآورند.
استاتینها شامل داروهایی مانند آتورواستاتین، رزوواستاتین، سیمواستاتین، پراواستاتین و لوواستاتین هستند. این داروها سالهاست در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرند و شواهد علمی معتبر نشان میدهد مصرف منظم آنها میتواند خطر سکته قلبی و مغزی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
تجویز استاتینها فقط به بیماران دارای سابقه بیماری قلبی محدود نمیشود. این داروها برای افرادی با چربی خون بالا، دیابت، فشار خون، اضافهوزن یا سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی نیز کاربرد دارند، حتی اگر فرد در حال حاضر علامت مشخصی نداشته باشد. چربی خون بالا معمولاً بدون علامت است، اما بهصورت تدریجی باعث آسیب به رگها میشود.
با وجود اثربخشی بالا، مصرف استاتینها نیازمند پایش پزشکی است. این داروها در کبد متابولیزه میشوند و در برخی افراد ممکن است باعث افزایش آنزیمهای کبدی یا بروز درد و ضعف عضلانی شوند. به همین دلیل، انجام آزمایشهای دورهای به پزشک کمک میکند تا ایمنی درمان را ارزیابی کند و در صورت نیاز، نوع یا دوز دارو را تنظیم نماید.
قطع خودسرانه استاتینها توصیه نمیشود. توقف ناگهانی مصرف دارو میتواند باعث افزایش مجدد کلسترول و بالا رفتن خطر حوادث قلبی شود. همچنین مصرف همزمان برخی داروها، از جمله بعضی آنتیبیوتیکها یا داروهای ضدقارچ، ممکن است خطر بروز عوارض را افزایش دهد و باید به پزشک یا داروساز اطلاع داده شود.
در مجموع، استاتینها زمانی بیشترین فایده را دارند که بهصورت منظم، تحت نظر پزشک و همراه با اصلاح سبک زندگی مصرف شوند. آگاهی درست از ماهیت این داروها و رعایت نکات ایمنی، نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای قلبی قابل پیشگیری دارد.
دکتر نگار فیروزآبادی، متخصص فارماکولوژی و عضو هیات علمی دانشکده داروسازی شیراز
نظر دهید