به گزارش روابط عمومی دانشکده داروسازی شیراز، بسیاری از مردان ساعات زیادی از روز را در محیط‌های کاری صنعتی، کارگاهی، کشاورزی یا خدماتی سپری می‌کنند؛ محیط‌هایی که تماس مداوم با مواد شیمیایی، حلال‌ها، سموم، گردوغبار و گازهای سمی در آن‌ها اجتناب‌ناپذیر است. این مواجهه‌های شغلی اگر بدون رعایت اصول ایمنی باشد، می‌تواند به مسمومیت‌های حاد یا حتی آسیب‌های مزمن و تدریجی منجر شود.

موادی مانند حشره‌کش‌ها و آفت‌کش‌های کشاورزی، رنگ‌ها و تینرها، مواد شوینده صنعتی، فلزات سنگین، گاز مونوکسیدکربن و بخارات شیمیایی از جمله ترکیباتی هستند که از طریق تنفس، تماس پوستی یا بلع ناخواسته وارد بدن می‌شوند. علائمی مانند سردرد، سرگیجه، تهوع، سوزش چشم و پوست، تنگی نفس یا ضعف شدید می‌تواند نشانه‌های اولیه مسمومیت باشد که گاهی نادیده گرفته می‌شود.

در برخی موارد، تماس طولانی‌مدت با این مواد می‌تواند عوارض جدی‌تری مانند آسیب کبد و کلیه، مشکلات تنفسی، اختلالات عصبی، ناباروری یا حتی افزایش خطر برخی سرطان‌ها ایجاد کند. این آسیب‌ها ممکن است تدریجی و بی‌علامت باشند و سال‌ها بعد خود را نشان دهند.

متخصصان تأکید می‌کنند استفاده از وسایل حفاظت فردی مانند ماسک مناسب، دستکش، لباس کار استاندارد و تهویه کافی محیط، نخستین و مؤثرترین راه پیشگیری است. همچنین نگهداری صحیح مواد شیمیایی، پرهیز از خوردن و آشامیدن در محل کار و شست‌وشوی دست‌ها پس از تماس با مواد، خطر مواجهه را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

در صورت بروز علائم مشکوک به مسمومیت، مراجعه سریع به مراکز درمانی اهمیت زیادی دارد و از مصرف خودسرانه داروها باید خودداری شود؛ زیرا برخی داروها ممکن است علائم را پنهان کرده یا وضعیت را بدتر کنند. در این میان، داروساز می‌تواند در ارائه مشاوره درباره اقدامات اولیه، نحوه استفاده ایمن از مواد، تداخلات دارویی و راهنمایی برای مراجعه به مراکز درمانی نقش مهمی ایفا کند.

افزایش آگاهی شاغلان نسبت به خطرات پنهان محیط کار، گامی اساسی در حفظ سلامت فردی و پیشگیری از عوارضی است که گاهی جبران‌ناپذیر هستند.

 دکتر فرشاد فتاحی، پزشک عمومی  و معاون پشتیبانی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز